Posts Tagged ‘کتاب روشنفکران’

ظلمتِ بی‌حرکت

ژوئن 25, 2014

…راست‌اش را بخواهید او{جلال آل احمد} نه از سیر برخوردِ تمدن‌ها آگاهی داشت، نه تاریخ مدنیت مغرب را می‌شناخت، نه در فرهنگ غربی مایه‌ای داشت. خطاهای ترجمه‌اش هم گاه خنده‌آور است. به حقیقت، او به کاری دست برد که بضاعتِ علمی‌اش را نداشت، و افق محصور فکری‌اش به او اجازه‌ نمی‌داد که مقولاتی چون روشنگری و روشنفکری و غرب‌زدگی را در گذشته‌ی تاریخ به درستی بسنجد، و یا در چشم‌انداز وسیع آینده بنگرد. درسی که خوانده بود در حد دبیر ادبیاتِ فارسی بود که از اصل چیز قابلی نبود… در واقع مجموع عناصر سازنده‌ی هویت فرهنگی او و مؤثر در او، از نقطه‌ی اول تا آخر، در جهتی نبود که او بتواند اصالتاً در قلمرو روشنگری و روشنفکری گام نهد. و چون خالی از داعیه هم نبود به پرخاشگری و عناد با آن برخاست، عنادی که در نهادش بود. لاجرم، هر چه بر ذهن کج و کوله‌اش می‌گذشت، بر قلم شلخته‌اش روان می‌گشت. غرب‌زدگی و کتاب روشنفکران چیزی نیست مگر ورزش کردن در بی‌دانشی، و ظلمتِ بی‌حرکت…

 

فریدون آدمیّت / آشفتگی در فکر تاریخی